Richtlijnen en normen
De basis voor medisch professioneel handelen wordt gevormd door onderzoek en consensus binnen de beroepsgroep bij voorkeur vastgelegd in richtlijnen, praktijkwijzers, protocollen en normen.
Maar welke normen en richtlijnen zijn er tot uw beschikking? Onderstaand treft u een overzicht van verschillende soorten normen en richtlijnen die door de het veld ontwikkeld zijn. De link in de linkerkolom geeft meer informatie of achtergrondinformatie. Via die links vindt u vaak ook aanvullende documenten bij de richtlijn.
Het is slechts een opsomming, en de NMT heeft de instrumenten niet beoordeeld op kwaliteit. U treft dus geen informatie over de individuele kwaliteit van onderstaande instrumenten noch over of ze valide en haalbaar zijn in de praktijk.
Klinische tandheelkundige richtlijnen
Een klinische richtlijn kan als volgt worden gedefinieerd:
een document met aanbevelingen, adviezen en handelingsinstructies ter ondersteuning van de besluitvorming van professionals in de zorg en patiënten, berustend op de resultaten van wetenschappelijk onderzoek met daarop gebaseerde discussie en aansluitende meningsvorming, gericht op het expliciteren van doeltreffend en doelmatig medisch handelen.
(Haamstede-definitie van een richtlijn, februari 2004).
| Richtlijn | pdf | Status | Jaar | Bron |
| Tandletsel |
 | definitief | 2010 | NMT |
| Het periodiek mondonderzoek |
 | definitief | 2007 | UMC St. Radboud |
| De klachtenvrije, geïmpacteerde derde molaar in de onderkaak |
 | definitief | 2007 | UMC St. Radboud |
| Kindertandheelkunde internationaal |  |  | | European Academy of Paediatric Dentistry |
| Prevention of early childhood caries |
 | definitief | 2008 | European Academy of Paediatric Dentistry |
| Sedation in paediatric dentistry |
 | definitief | | European Academy of Paediatric Dentistry |
| Use of radiographs in children |
 | definitief | 2003 | European Academy of Paediatric Dentistry |
| Use of pit and fissure sealants |
 | definitief | | European Academy of Paediatric Dentistry |
| Use of fluoride in children |
 | definitief | 2009 | European Academy of Paediatric Dentistry |
Mondzorg voor jeugdigen
|
  | definitief | 2012 | NMT, NVVK, CBO en anderen |
| Mondzorg voor zorgafhankelijke cliënten in verpleeghuizen |
 | definitief | 2007 | NVVA, NMT, NVG |
| Richtlijn voor de (na)zorg bij patiënten met implantaten |
 | definitief | 2007 | Evelyne van Laarhoven-Nijs & Claudia van Zoelen, Hogeschool Utrecht |
| | | | |
Geneeskundige richtlijnen met raakvlakken met de tandheelkunde
| Richtlijn | pdf | Status | Jaar | Bron |
| Mondholte- / Orofarynxcarcinoom |
 | definitief | 2004 | Werkgroep hoofd- en halstumoren |
| Richtlijn Orale mucositis bij patiënten met kanker |
 | definitief | 2007 | V&VN oncologie e.a. |
| Richtlijn diagnostiek en behandeling van het obstructieve slaapapneu syndroom bij volwassenen |
 | definitief | 2009 | Ned.ver. van artsen voor longziekten en tuberculose |
| LESA Antistolling |
 | definitief | 2010 | NHG, KNMP, FNT, NMT |
Griep
|
 | definitief | 2007 | Werkgroep Infectiepreventie/RIVM |
| Hepatitis B |
 | definitief | 2004 | Nationaal Hepatitis Centrum |
| Tabaksverslaving |
 | definitief | 2009 | Partnership Stop met Roken |
| Richtlijn preventie bacteriële endocarditis |
 | definitief | 2008 | Nederlandse hartstichting |
Algemene richtlijnen
Een algemene richtlijn is:
een leidraad ten behoeve van de tandheelkundige praktijkvoering, zoveel mogelijk aangevuld met voorbeelden van formulieren, reglementen en informatie voor de patiënt, die de tandarts naar eigen inzicht kan aanpassen voor de eigen praktijk.
| Richtlijn | pdf | Status | Jaar | Bron |
| Horizontale verwijzing |
 | definitief | 2002 | NMT |
| Verticale verwijzing |
 | definitief | 2002 | NMT |
| Patiëntendossier (onderdeel praktijkwijzer WGBO) |
 | definitief | 2006 | NMT |
Samenwerking tandtechnicus
| | definitief | 2002 | NMT |
| Second Opinion |
 | definitief | 2004 | NMT |
| Opvang tandheelkundige spoedgevallen buiten praktijkuren |
 | definitief | 2010 | NMT |
| Verwijzing tandprotheticus |
 | definitief | 2007 | NMT |
| Tandheelkundige Radiologie |
 | definitief | 2007 | NMT |
| Waterkwaliteit |  | definitief | | Werkgroep infectiepreventie |
Infectiepreventie
|
 | definitief | 2007 | Werkgroep infectiepreventie |
| Medicatieoverdracht |
 | definitief | 2008 | ActiZ, GGZ Nederland, IGZ, KNMG, KNMP, LEVV, LHV, NFU, NHG, NICTIZ, NPCF, NVVA, NVZ, NVZA, Orde, V&VN, VWS en ZN, FNT, NMT, VGN |
| LESA Medicatieoverdracht |
 | definitief | 2010 | ActiZ, FNT, GGZ Nederland, IGZ, KNMG, KNMP, LEVV, LHV, NFU, NHG, Nictiz, NPCF, NVZ, NVZA, Orde, Verenso, VGN, V&VN, VWS en ZN |
Protocollen / adviezen
Een protocol is:
een van een vakinhoudelijke richtlijn afgeleide lokale handelingsinstructie of werkinstructie waarin staat hoe precies in de dagelijkse praktijk dient te worden gehandeld.
Protocollen worden veelal lokaal geformuleerd, rekening houdend met de mogelijkheden en beperkingen van de dagelijkse praktijk.
Praktijkwijzers
Praktijkwijzers hebben een andere status dan richtlijnen en zijn uitsluitend als handreiking bedoeld.
Een praktijkwijzer is:
een leidraad die beschrijft hoe richtlijnen, protocollen en beleidsstandpunten en dergelijk in de dagelijkse praktijk kunnen worden geïmplementeerd.
Gedragsregels
Gedragsregels zijn:
regels en normen die in brede kring binnen de beroepsgroep als moreel bindend kunnen worden beschouwd.
Gedragsregels kunnen worden gezien als een uitwerking van ethische en praktische normen en beginselen. Gedragsregels geven concreet aan welke gedragingen van een beroepsbeoefenaar worden verwacht.
Gedragsregels zijn wel zodanig geformuleerd dat zij een leidraad bieden die op meerdere wijzen gevolgd kan worden.
Veldnormen
Een algemene definitie van een norm is:
dat wat volgens afspraak of volgens de meerderheid van de mensen normaal en/of belangrijk gevonden wordt.
(Regieraad, 2009)
Tandheelkundige veldnormen zijn afspraken die na een zorgvuldige procedure door de professie zijn aanvaard op basis van gezamenlijk opgestelde waarden en normaal en/of belangrijk gevonden worden.
In een later stadium is het mogelijk -maar niet noodzakelijk- dat tandheelkundige veldnormen verworden tot een gedragsregel.